Wararka


April 2016

 

WARARKA MAANTA Abriil 29, 2016

Su'aasha Maanta: Mashruucii Sucuudiga ee Soomaaliya oo loo leexshay Dowlad Gobaleedka Puntland? Yaase leeshay? Ka qaybgelkii Shirkii Ururuka Midowga Islaamka ee OIC ugama darin inay Dowladda Puntland hesho mashaariicdaas. $ 50 milyan ee loo ballanqaaday Ummadda Soomaaliyeed ma waxaa xaq u leh hal dowlad gobaleed mise waxay xaqu yahay in loo wadda qaybiyo dowlad gobaleedyada oo dhan!

Beledweyne Abriil 29, 2016 Ciidanka dowlada iyo AMISOM oo la wareegay saldhig ay Al-shabaab ku lahaayeen duleedka B/weyne

Ciidanka xoogga dalka iyo kuwa AMISOM ayaa shaaca ka qaaday inay maanta si nabad ah kula wareegeen saldhig ay Al-shabaab ku lahaayeen degaanka Ceel hele, oo qiyaastii 50-Km dhanka bari kaga beegan magaalada Beled weyne.

Dhame Muuse qurux oo ka mid saraakiisha hoggaaminaysa hawlgalkaasi ayaa xaqiijiyay inay xoogaga Al-shabaab halkaasi kaga carareen saanad Millitery oo isugu jirta, hub culus iyo mid fudud, 100 teendhooyinka ciidamada ah iyo raashiin fara badan.

Taliyaha ayaa sidoo kale sheegay inay soo dhoweyn diirran kala kulmeen shacabka halkaasi ku dhaqan, maaddaama ay dhibaato ku hayeen bulshada halkaasi ku dhaqan.

Ciidamada dowlada iyo AMISOM ayaa looga bartay iney maalmo ka dib ka soo baxaan meelaha ay ka qabsadaan Al-shabaab ee ku yaalla hareeraha magaalada B/weyne.

Beledweyne Abriil 29, 2016Qarax khasaare geystay oo ciidamo Itoobiyaan ah lagula eegtay tuulada Nuur Fanax ee gobolka Hiiraan

Ciidamada Itoobiya ee ku howlgala magaca howlgalka AMISOM ayaa lagu soo waramayaa in qarax xoogan saaka lagula eegtay Tuulada Nuur Fanax oo ku dhaw deegaanka Halgan ee gobolka Hiiraan. Wararka ayaa sheegaya in qaraxaasi uu sababay khasaare nafeed oo soo gaaray askar iyo shacab goobtaas ka dhowaa balse weli si rasmi ah looma xaqiijin karo tirakoobka dadka waxyeeladu soo gaartay.

Ciidamad Itoobiya ayaa xiray goobta qaraxa lagula beegsaday, iyagoo halkaas ka wada howlgalo lagu qabtay dad halkaas ku dhowaa oo ay ku tuhmeen iney qaraxaas ka dambeeyeen.

Wararka qaar ayaa sheegaya in qaraxan oo loo adeegsaday miino wadada dhinaceeda lagu aasay uu waxyeelo xoogan gaarsiiyey mid ka mid ah gaadiid ay wateen ciidamada Itoobiya.

Al Shabaab ayaa badanaa sheegata qaraxyada iyo weerarada lala beegsado ciidamada AMISOM iyo kuwa Dowlada federaalka Soomaaliya ee ka dhaca gudaha Soomaaliya.

Muqdisho Abriil 29, 2016  Gaari laga soo buuxiyey waxyaabaha qarxa oo lagu qabtay maqaayad ku taala degmada Hodan ee G/banaadir

Ciidamada dowladda Soomaaliya ayaa sheegay iney saaka magaalada Muqdisho ku qabteen Gaari ay saarnaayeen Hub iyo Walxaha Qarxa.

Saraakiisha dowladda Soomaaliya ayaa sheegay in gacanta lagu dhigay Gaari laga soo buuxiyay Walxaha Qarxa oo la hordhigay Maqaayada Royal ee ku taala degmada Hodan ee gobolka Banaadir.

Waxaa la sheegay Gaariga walxaha Qarxa ay saarnaayeen noociisu ahaa kuwa raaxada, waxaana ciidamadu ay sheegeen in dad ku sugnaa maqaayada horteeda ay ka shakiyeen gaariga ka dibna ay ku soo wargeliyeen ciidamada amaanka.

Saraakiisha ciidanka dowlada ayaa sheegay in gaarigan la doonayey in lagu qarxiyo maqaayada horteeda oo ay fadhiyeen dad fara badan oo shacab ah balse ay ka hortageen waxayna xuseen iney furfureen qaraxyadii lagu soo xiray gaarigaasi.

Gaadiid sidan oo kale laga soo buuxiyey waxyaabaha qarxa oo la dhigay maqaayado iyo goobo kale ayaa dhowaanahan ciidamada amaanku waxay ka qabanayeen magaalada Muqdisho, iyagoo aan qarxin.

Nairobi Abriil 29, 2016 Warar badan ayaa laga faafiyay kulan magaalada Nairobi ka dhacay oo dhex maray siyaasiyiin iyo odayaal beesha Mareexaan metelayay iyo dowladda Kenya mas’uuliyiin ka socotay oo uu horkacayay wasiirka Amniga gudaha dalkaasi Joseph Nkaissery.

Arrintan oo dad badan ka yaabisay si dowlad deris ah iyo beel ka mida beelaha Soomaaliyeed xiriir noocaasi ah u dhex mari karo ayaa dadkii difaacay waxaa ka mid ahaa Ra’iisal wasaarihii hore ee Soomaaliya C/weli Sheekh oo ku dooday in shirku ahaa shir Beesha yeelatay oo lagu casuumay wasiirka reer Kenya.

Sirta ka danbeysa shirka ayaa soo shaac baxday, taasoo ahayd in siyaasiyiinta iyo odayaasha Beesha Mareexaan ay magacooda ka fogeeyaan eeda loo jeediyay ee ah inay ka qeyb qaateen weerarkii Ceelcade ee 15 Janaayo 2015, waxayna Beesha Mareexaan in muddo ah raadinayeen inay iska fogeeyaan weerarkii Ceelcade ee lagu laayay askarta dalka Kenya oo hore guddi Baarlamaani ah oo Kenya ka tiran ku eedeeyay beesha Mareexaan inay lug lu lahayd, kulanka ayaa ahaa mid arrintaasi xal loogu raadinayay. https://www.youtube.com/watch?v=Dhj23jFS7IU

Muqdisho Abriil 29, 2016 Shirkada diyaaradaha Turkish Airlines oo horay u joojisay duulimaadyadii ay ku imaan jirtay magaalada Muqdisho ayaa imminka la filayaa iney dib u bilawdo.

Warbixino horu dhac ah oo ay warbaahinta qaar baahisay ayaa muujinaya in Turkiga uu weli isha ku hayo ammaanka Muqdisho, balse ay ka go’an tahay in shirkada ay dhaqsi u bilawdo duulimaadyadeeda tooska ah ee Turkiga ilaa iyo Soomaaliya.

Saraakiisha Shirkada ayaa qaatay go’aanka ah in marka hore la eego ammaanka Garoonka Aden Cadde iyo guud ahaan Muqdisho ka hor inta aysan shirkada bilaabin howlaheeda duulimaadyada.

Dhanka kale Shirkada ayaa bilawday duulimaadyadeeda Muqdisho 2012-kii ayaa hakisay bishii Febraayo ee sanadkan kadib markii uu qarax ka dhex dhacay gudaha diyaarada daallo Airlines.

War-murtiyeed ka soo baxay Shirka Qaran ee Horumarinta Hannaanka Cadaaladda Soomaaliya

Muqdisho Abriil 28, 2016 Shirka wada-tashiga qaran ee horumarinta Hanaannka Cadaaladda Soomaliya oo lagu qabtay Hotel Jasiira Magaalada Muqdisho taarikhda 25 – 28 Abril 2016, oo ay ka soo qeyb-galeen Wasaaradda Cadaaladda Dowladda Fedraalka, Maxkamadda Sare ee Dalka, Xafiiska Xeer-Ilaaliyaha Guud ee Qaranka, Garsoorayaal iyo Xeer-Ilaalilayal, iyo sidoo kale Wasaaradaha Cadaaladda ee Dowladaha xubnaha ka ah Dowladda Federaalka, qaar ka mid ah Guddoomiyayaasha Maxkamadaha Sare ee heer Dowlad-Goboleed, Xeer-Ilaaliyaal iyo Garsoorayaal ka socda Dowladaha Xubnaha ka ah Dowlada Federaalka, Saraakiil sare ee ciidamada asluubta ee Heer gobol iyo Federaal , xubno ka mid ahUrurka Qareenada Soomaaliyeed. Shirka wada tashiga Qaran ee horumarinta hannaanka cadaaladda Dalka ayaa looga dooday arrimo la xiriira qaabaynta iyo horumarinta hannaanka cadaaladda:
Gabagabadii Shirka ka qeeybgalayaasha waxay soo jeediyeen arrimaha soo socda:

Waxay u mahadnaqeen Wasaaradda Cadaaladda ee Federaalka oo soo abaabushay barnaamijkan looga wada-tashanayo aayaha dalka iyo hay’adaha caalamiga ah ee ka gaystay kaalmo farsamo iyo mid maaliyeed.

Qaab-dishmeedka Garsoorka
• Waxaa la soo jeediyey in la kala doorto hirgalinta labada qaab dhismeed ee
soo socda midkood:
• Nidaamka baahsan: oo tilmaamaya in Dowlad-Goboleedyadu yeeshaan maxkamad sare si ku cad Dastuurka Federaalka (Qod.108) islamarkaasna ay federaalku yeelan doonaan Maxkamad Sare. Awoodeedana lagu qeexo Xeerka Nidaamka Garsoorka.
• Nidaamka isku dhafan oo sheegaya in dowladaha xubinta Federaalku ka ah
yeeshaan derejada 1aad iyo 2aad. Oo awood u leh qaadista dhamaan dacwadaha Dowlada federalkuna yeelato Maxkamad Sare.
• Waxaa la soo jeediyay in diraasad dheeri ah lagu sameeyo faa'iidooyinka iyo khasaaraha ay yeelan karaan labada nidaam garsoor ee kor ku xusan si loo kal doorto.
Maxkamadda Dastuurka
• Dowlada Federalka waxa yeelanaysaa maxkamada dastuurka sidoo kale dowlad goboleedyada waxay mid kasta yeelanaysaa maxkamad dastuur ah.
• Iyadoo la eegayo xagga dhaqaalaha, garsoorayaasha tirada xafiisyada iyo qalbayntooda, waxaa la soo jeediyay in heer Federaal Maxkammadda Sare ee Federaalka ay qabato hawsha Maxkamadda Garsoorka sidoo kalana haddii la qaato nidaamka baahsan in Maxkamadaha Sare ee Heer Dowlad- Gobaleed ay sidoo kale qabtaan hawsha Maxkamadda Dastuurka.
Golaha Adeega garsoorka
• Waxaa la soo jeediyey in:
• Magaca golaha Adeega garsoorka lagu bedelo Golaha Sare ee Garsoorka.
• Waa in xubininmada Golaha Adeegga Garsoorka garyaqaanka Guud lagu bedelo Xeer-ilaaliyaha Guud
• Garsooraha sare oo lagu magacaabay gudoomiyaha Maxkamada Dastuurka lagu bedelo Gudoomiyaha Maxkamada Dastuurka. Sidoo kale Garsooraha Sare ee maxkamada sare lagu baddalo Gudoomiyaha Maxkamada Sare.
• In erayga labada garyaqaan lagu bedelo laba qareen.
Qeybta-Xeer-ilaalinta:
• Waxaa jiri doona Xeer-Ilaalin qaran ee u qaabishan oogidda dacwadaha heer federaal
• Waxaa sidoo kale jira Xeer-Ilaalin heer maamul gobaleed oo u qaabishan oogidda dacwadaha heer Dowlad-Gobaleed
• Tirada Ku-Xigeennada Xeer-Iaalinta Guud ee Qaran waa inay ku salaysnaata baahida loo qabo.
• Gobol kasta wuxuu yeelanayaa Xeer-ilaaliye Gobol oo heer Fedaraal ah.
• Waxaa la soo jeediyay inay lagama maarmaan noqoto si loo hubiyo hadba meesha ay ku haboon tahay qaab-dhismeeedka iyo la-xisaabtanka Xeerilaalinta in diraasaad dheeraad ah lagu sameeyo.
Qaab-dhismeedka Xeer-Ilaalinta Dowlad-Goboleedka:
• Qaab-dhismeedka Xeer-ilaalinta Guud ee Dowlad Goboleedka waxaa go’aansanaya Dowlad-Gobaleedka.
Waajibaadka iyo Awoodaha Xeer-ilaalinta:
• Dhaqaajinta dacwadaha ciqaabta iyo racfaan ka qadashada;
• Ka qeybgalka doodaha dacwadaha madaniga ah marka ay ku jirto danta guud;
• Kormeerida xabsiyadda;
• kormeerida iyo hagidda dambi baarayaasha iyo shaqo ka joojintooda haddii loo baahdo;
Ciidanka Asluubta
• Xabsiyada waxa ay noqonayaa kuwo isku dhafan;
• Iyadoo loo fiirinayo xaalada maanta jirta iyo sharciga lagu aasaasay Ciidanka Asluubtu waxa uu ka mid yahay Ciidamada Qalabka sida;
• Habka Qorista, Dalacsiinta, Tababarida, Abaalmarinta iyo Anshaxmarinta waxay kala mid yihiin ciidamada Qalabka sida;
• Habka Kormeerka iyo Kaalinta Xeer-ilaaliyaha waxaa la raacayaa sida xeerka uu qabo;
• Ciidanka waxaa haga Wasiirka Caddaaladda
• Taliyaha Ciidanka Asluubta ayaa u xilsaaran maamulka Xabsiyada;
• Taliyuhu ugu yaraan sanadkii hal mar waa inuu kormeeraa xabsiyada, warbixina usoo gudbiyaa Wasiirka Caddaaladda.
Masuuliyadda Wasaaradda Cadaaladda
• Waxay diyaarisaa siyaasadda cadaaladda dalka.
• Waxay Dowladaa kala talisaa arimaha la xiriira sharciga.
• Waxay ilaalisaa, hubisaana ku dhaqanka iyo ilaalinta sharciga.
• Waxay dib-u-habaysaa sharciyada ayna daraaseysaa; sidoo kalana waxay uruurisaa shuruucda dalka.
• Waxay diyaarisaa shuruucda qabyada ah ee la-xiriira hay’adaha cadaaladda ama shuruucda kale marka ay soo codsadaan hay’adaha kale ee federaalka ama dowlad goboleedyada.
• Waxay diraaseysaa sababaha keena fal-dembiyeedyada, waxayna uruurisaa xogaha ku saabsan dembiyada ee heer federaal.
• Waxay diyaarisaa isla markaana jaan gooysaa tababarada ku aaddan cadaaladda.
• Waxay hagtaa Ciidamada Asluubta.
• Waxay diyaarisaa shuruucda dalka ee leh saamayn Qaran.
• Waxay kaalmo farsamo siisaa, xiriir joogta ahna la yeelataa Wasaaradaha Cadaaladda ee Dowlad Goboleedyada.
• Waxay hubisaa sida ku cad Dastuurka in cidda u baahan ay hesho adeeg kaalmo sharciyeed oo ku haboon.
• Waxay daraasad ku sameeysaa nidaamka Cadaaladda ee Dhaqanka ku salaysan una diyaarisaa qaab-siyaasadeed ku haboon.
• Waxay kormeertaa shatina siisaanaa mihnadaha la-xiriira Garsoorka.
• Waxay isku xirtaa hawlaha kaalmada garsoor ee maxkamadaha caalamiga ah.
• Waxay kor loo qaado wacyiga bulshada ee dhinaca sharciga.
• Waxay diraasad ku samaysaa nidaamka cadaaladda ee dhaqanka ku salaysan waxayna u diyaarisaa qaab-siyaasadeed ku habboon.

Gabagabo iyo Mahadnaq

Wasaarada Cadaalada Dawlada Fadaraalka waxay u mahad celinaysaa dhamaan ka soo qaybgalyaasha shirka sida sharafta leh ay u aqbaleen casuumaadda ugana talo bixiyeen horumarinta hanaanka cadaalada dalka.

Dhamaan masuuliyiinta heer Fedaraal iyo Dowlad-Gobaleed waxay balanqaadeen meelmarinta qodobada laysku raacay ee kor ku xusan. Waana in la diyaariyaa siyaasad ka turjunta meelna marisa heshiikan.

Su'aasha Maanta: Maxay tahay sababta ku kaliftay inuu Wasiitraka Arrimaha Dibadda deg deg ku aado dalka Ruushka? Jawaab waxaa laga sugaa Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya kaasoo Warqadaha ula saxiixo Jaajuus ka weyne ee Jaraal Gebra oo haatan ku dhex wareersan siyaasadda Soomaaliya.

London Abriil 28, 2016 Fanaaniinta kooxda Qeyladhaan ayaa soo saaray hees tiiraanyo iyo calool xumo badan iyagoo uga hadlay sababta dhalinyaradda Soomaaliyeed u haligayaan naftooda. Fanaaniinta Qeyladhaan ayaa heestooda ku muujiyay daruufaha ku xeeran tahriibka dhalinyaradda Soomaaliyeed oo dalkooda ka soo hayaamay markii ay ka waayeen cadaalad iyo rajaddii ay ku taamayeen. Heestaani waxeey noqoneysaa heesaha la soo saaray tan ugu saameeynta badan laakiin kuwa sheegta siyaasiyiinta Soomaaliyeed waxaa hubaala ineysan qalbigooda saameeyn ku yeelan doonin maadama aysan kala. https://www.youtube.com/watch?time_continue=6&v=KP0deJRFNfE

Moscow Abriil 28, 2016 Wasiirka Arrimaha Dibadda Mr. Tedros oo safar deg deg ah ku tagay Ruushka markii uu maqlay inay Ruushka diyaar u yihiin tababaro iyo hubka iibinta Dowladda Soomaaliya asagoo naxsan ayuu waxuu la kulmay Wasiirka Arrimaha Dibadda Mudane Sergei Labarov.

Masar Abriil 28, 2016 Tirada Maxaabiista Soomaalida ah ee ku jirta Xabsiga Xadra ee dalka Masar oo dhaca fogaan 30KM meel u jirta magaalada Iskandariya in ay gaareen 180-maxabiis sida lagu sheegay warbixin ay daabacday mid kamid ah hay’adaha xaquuqda aadamaha u dooda.

Dadkaasi maxaabista ah ayaa la soo qabtay iyagoo doonayay in ay ka amba baxaan dalka Masar si ay u gaaran Libya halkaasina ay ka raacan doomaha wax tahriibiya si loogu jiheeyo Koonfurta Yurub,dacwad oogayaasha ayaa u soo jeediyay in ay yihiin kuwo sharci daro kusoo galay wadanka.

Warbixinta waxa ay leedahay in %80 maxaabistaan aan wali sharciga la horkeenin balse qadiyadaasi ay xabsiga ugu jiraan.

Saraakiil lasoo xiganayo ayaa sheegay in maxaabista Soomalida ee ku jirta Xasiga Xadra ay wajahaan nolol aan wanaagsaneyn.

Waxaa xusid mudan in Soomali badan ay ku jiraan xabsiyada caalamka kuwaasi oo siyaabo kala duwan ugu eedeysan dambiyo.

Maraykanka Abriil 28, 2016 Maxkamad ku taalla Magaalada Dodge City ee Gobolka Kansas ee Dalka Mareykanka ayaa waxaa la soo taagay Labo Nin oo u dhashay Dalka Mareykanka kuwaas oo 3 Soomaali ah cusurinimo ugu weeraray Nagaalada Dodge City.

2Nin ayaa lagu eedeeyay in fal cusuriyad ah iyo weerar gacan ka hadal ahba kula dhaqaaqeen 3-da Nin ee Soomaalida ah oo Labo ka mid ah ay heystaan Dhalashada Mareykanka.

Labada Nin ee Weerarka geystay ayaa lagu kala magacaabaa Omar Cantero Martinez, oo 31 jir ah, iyo Armando Sotelo oo 24 Jir ah,kuwaas oo 19kii June ee Sanadkii hore Dhalooyin ay ku jiraan Gaas ku weeraray 3 Soomalai ah.

Haddii Raggaasi lagu helo Dambiga isir naceybka iyo weerarkaba ah waxaa uu kiiba muteysanayaa 10 Sano oo Xabsi ah iyo Ganaax Lacageed oo gaaraya $250,000 oo Doolarka Mareykanka ah kiiba.

Maxkamadda oo ah heer Federaal ayaa waxaa ku biirtay  FBI-da Mareykanka oo baaritaanka qeyb ka ah.

Dhadhaab Abriil 28, 2016 Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Arrimaha Qaxootiga (UNHCR) ayaa 10 Gaari oo nuuca Boolisku isticmaalaan waxey ku wareejisay Maamulka Gobolka Waqooyi-bari ee Dowladda Kenya.

Madaxa Hay’adda UNHCR ee Dalka Kenya, Raouf Mazou ayaa sheegay in Gaadiidkaasi ay adeegsan doonaan Saraakiisha Amaanka ee Dowladda Kenya, si loogu sugo amaanka Xeryaha Qaxootiga Dhadhaab.

Isagoo hadalkiisa sii wata ayaa Wakiilka UNHCR ee Dalka Kenya waxuu tilmaamay in mas’uuliyad ay ka saaran tahay sugida amaanka Dhadhaab maadaama halkaasi ay ku jiraan Kumaan Qaxooti ah.

Gaadiidkan ayaa sidoo kale waxaa lagu galbin doonaan Shaqalaha Hay’addaha Gargaarka ee ka howlgalla Xeryaha Qaxootiga Dhadhaab, si loo sugo xaaladooda amaan.

Dhinaca kale, Xiriiriyaha Maamulka Gobolka Waqooyi-bari ee Kenya, Maxamed Saalax ayaa sheegay in 10-kii billood ee ugu dambeeyay amaanka uu ahaa mid wanaagsan kadib markii wada shaqeyn ay dhexmartay Ciidamada amaanka iyo Dad Shacabka.

Xariiriye Maxamed Saalax ayaa waxuu tilmaamay in Xeryaha Qaxootiga Kenya ay weli soo gaarayaan Dad horleh maadaama qeybo ka mid ah Dalka Soomaaliya aan weli la nabadeyn, sida uu hadalka u dhigay.

Xukuumadda Nairobi ayaa dusha kaga tuurtay Ururka Al Shabaab ka dambeynta Weeraro iyo Afduub loo joogteeyay Saraakiil iyo Shaqaalo ka tirsan Hay’addaha Gargaarka qaarkoood ee ka howlgalla Xeryaha Qaxootiga ee Dhadhaab.

Madaxweyne ku xigeenka Dowladda Kenya, William Ruto ayaa dhowr jeer oo hore waxuu ku celceliyay in la xiro Xeryaha Qaxootiga Dhadhaab maadaama Madaxda Kenya qaarkood ay aaminsan yihiin Weerarada qaar laga soo qorsheeyo Xeryahaasi.

Kumanaan Qaxooti ayaa haatan ku nool Xeryaha Qaxootiga Dhadhaab ee Dalka Kenya, inkastoo ay jiraan in ka badan 5 kun oo Qaxooti Soomaaliyeed ah kuwaasi oo si iskood ah ugu soo laabtay qeybo ka mid ah Dalka Soomaaliya.

Hargaysa Abriil 28, 2016 Wasaaradda Duulista Hawada Maamulka Somaliland ayaa ku dhawaaqday in la joojiyay mas’’liyiinta lagu soo dhaweeyo Garoonka Diyaaradaha Cigaal ee Magaalada Hargeysa.

Wasiirka Duulista Hawada Maamulka Somaliland Cumar Sheekh M,ax’ed Faarax,waxaa uu sheegay in Madaxweynaha Maamulkaasi uu kala hadlay arrintaasi islamarkaana uu ka aqbalay,waxaana uu sidoo kale sheegay in Xibsiyada Mucaaridka ah ee Maamulkaasi uu warqad u qoray,taas oo lagu sheegayo in mas’uuliyiintooda aysan ku soo dhaweyn Karin gudaha Garoonka.

Waxaa uu sheegay in arrintan ay la xiriirto xaqiijinta Amaanka Garoonka Diyaaradaha ee Cigaal,waxaana uu sidoo kale sheegay in iyana la mamnuucay in Mas’uuliyiinta imanaya ay Shir Jaraa’id Warbaahinta ugu qabtaan  Gudaha Garoonka,waxaana uu ku amray in SHirarka Jaraa’id iyo Xafladaha ay Xisbiytada iyo mas’uuliyiintuba ku qabsadaan Xarumaha ay ka degganyihiin Magaalada Hargeysa.

Uganda Abriil 28, 2016Afhayeen u hadlay magaalada Nakiberat oo dhacda waqooyiga dalka Uganda ayaa sheegay in booliska ay baaritaan ay ku hayaan dilka qof ganacsade Soomali ah oo ku nool magaaladaasi.

Frederic Hambyna oo u xilsaran baaritanka ayaa shaaca ka qaaday in baaritanka horu dhaca ay muujinayan in kooxaha wax dhaca ama dukaamada booba ay ka dambeeyen dilka ganacsadaha.

Taliyaha booliska  gobolka Moto Morena oo magaalada ay ku taala ayaa sheegay in ninka la dilay lagu magacabao Aweys Macalim Cabdiraxman kana mid ahaa ganacsatada dahabka iibisa.

Soomalida Afrika ku ganacsatada aya iyagu la kulma dhibaatooyin kaga yimaada burcad madow ah oo ganacsigooda boob kula kaca mararka qaarna naftooda dhaafsiiya.

Hiiraan Abriil 28, 2016 Guddoomiyaha Gobolka Hiiraan Yuusuf Axmed Hagar Yuusuf dabageed ayaa ka hadlay Shirka Maamulka loogu sameynayo Labada Gobol Ee Hiiraan iyo Shbellaha Dhexe iyo waliba Odayaasha ka maqan Shirka.

Guddoomiye Yuusuf Dabageed ayaa Xuysay in Meel fiican ay mareyso Dadaalada lagu Xalinayo Khilaafka ay tabanayaan qaar ka mid ah Odayaasha Gobolka Hiiraan ka soo jeeda ee aan qeybta ka aheyn ka qeyb galka Shirka Jowhar ka socda ee Labadasi Gobol Maamulka loogu dhidayo.

Yuusuf dabageed ayaa intaa ku daray in mar kasta oo Maamul la sameynayo uu jiro Khilaaf,balse waxaa uu rajo aad u buuran uu ka muujiyay inuu Shirka Maamulka loogu sameynayo Gobolada Shabellaha Dhexe iyo Hiiraan uu si wanaagsan ku dhamaan doono oo uu halkaa ka soo bixi doono Maamul ay dadku u dhan yihiin.

Riyadh Abriil 28, 2016 Madaxweynaha Maamulka Puntland Cabdiweli Maxamed Cali Gaas , oo booqasho ku jooga boqortooyada Sacuudi Carabiya ayaa kulamo la qaatay Maal qabeeno waa weyn ee kasoo jeeda dalkaasi ay ku jiraan xubno kasoo jeeda Boqortooyada.

Madaxweyne Gaas ayaa Maal qabeenada uu la kulmay waxaa kamid ah hantiilayaal caan ah oo kasoo jeeda Qoyska Boqortooyada Sacuudiga ay kamid ahaayeen Amiir Suldaan bin Naasir bin Cabdicasiis Aala Sucuud iyo Waliid bin Dalaal bin Cabdicasiis Aala Sucuudi.

Maal qabeenada uu la kulmay Madaxweynaha Puntiland ayuu uga warbixiyay xaalada dalka Soomaaliya gaar ahana deegaanada uu ka taliyo ee Puntiland uu wax ka baray, waxa uuna ka dalbaday in ay gacansiiyaan maamulkiisa ayna maalgashi ka sameeyaan deegaanada Puntiland.

Waxa ay u balanqaadeen Madaxweyne Gaas Maal qabeenadii uu la kulmay in ay gacan ka siin doonaan dhinacyo badan ayna Puntiland ka hirgalin doonaan warshado yar yar oo wax soo saar si kor loogu qaado kaabayaasha dhaqaale.

Madaxweynaha Puntiland ayaa safaro uga maqan deegaanada Maamulkiisa waxa uuna safaro kala duwan ku tagay dalalka Itoobiya iyo Sacuudiga uu kala hadlayay arimo isaga iyo maamulka uu matalo u gaar ah.

Muqdisho Abriil 28, 2016 Waa waraysi xiiso badan oo lala yeeshay taliyaha laanta socdaalka iyo jnsiyadaha soomaaliya mr gaafow oo ka hadlay arrimo badan oo quseeya baasaboorka iyo ajaanibta ku sugan dalka.

Waa waraysi xiiso badan oo lala yeeshay taliyaha laanta socdaalka iyo jnsiyadaha soomaaliya mr gaafow oo ka hadlay arrimo badan oo quseeya baasaboorka iyo ajaanibta ku sugan dalka.

Gabadh Soomaaliyeed oo arintaasi ka cadhootay ayaa si adag ula hadashay Faysal Cali Waraabe, Iyadoo  sheegtay in marka ay iska dhiibaan Wadamada ay u tahriibaan, ay isku dhiibaan inay yihiin Reer Xamar ka yimid Koonfurta Somalia.

https://www.youtube.com/watch?v=uVFMZmfoR40


April 2016

 

WARARKA MAANTA Abriil 27, 2016

Su'aal: Ma waxaa shaqayn waysay beentii ahayd waxaa i wadata beesga caalamka? Ummadda Soomaaliyeed way ka daashay waxaa I wadata beesha caalamka ee maxaad u qaban kartaa Ummadda Soomaaliyeed Mudane Musharax Madaxweyne? Khiyaanooyinkii Uurka Damu-Jadiid oo la sii wada kashifaayo maalmahan xitee qaar kamid ah ciidamadda iyo shaqaalaha Dowladda ay bannaanka keenayaa.

Muqdisho Abriil 27, 2016 Waxaa maalmahan dambe socday olole ballaaran oo uu waday madaxweynihii hore ee dalka Sheekh Shariif Sheekh Axmed, taasi oo ku aadan doorashada la filayo in sanadkaan ay ka dhacdo dalka.

Sheekh Shariif dalka ma aanu imaan muddo Afar Sano ah, waxaana dalka ugu dambeysay wixii ka dambeeyay doorashadii dalka ka dhacday sanadkii 2012 ee isaga looga guuleystay.

Mudadaasi waxa uu soo xirxirayey dowlado badan oo taageera xooggan siiya, waxaana haatan uu haystaa kalsooni badan oo wadamada caalamka qaarkood ah, lagana yaabo in mar Labaad uu soo laabto.

Sheekh Shariif ayaa albaabo badan kasoo xiray Xasan Sheekh Maxamuud, waxaana ugu horreeya Albaabada Sacuudiga, Turkiga, Qadar, Yurub, Maraykanka iyo dowlado kale.

Xasan Sheekh ayaa dhawaan maciin biday dowladda Sudan, hase ahaatee warar hoose waxay sheegayaan in maalmo kadib halkaasi aadi doono Sheekh Shariif oo dalkaasi wax kusoo bartay, aadna saaxiib u yihiin Madaxweyne Albashiir.

Sheekh Shariif ayaa haysta ballanqaad dhanka dhaqaalaha ah, waxaana laga taageeri doonaa waxyaabo badan oo ku aadan dhanka Ololihiisa.

Muqdisho Abriil 27, 2016 Gudoomiyihii hore ee gobolka Banaadir Maxamuud Axmed Nuur Tarsan ayaa soo jeediyay fikrad cusub oo lagu soo dooran karo madaxweynaha Soomaaliya ee badalaya dowlada haatan dhisan.

Gudoomiye Tarsan ayaa sheegay in dhawaan shirkii madasha laga sheegay in xildhibaanada baarlamaanka ee imaanaya dhawaan ay soo dooran doonaan 13750 ruux oo ah fikrad fiican.

Balse Tarsan ayaa soo jeediyay in madaxweynaha Soomaaliya ay soo doortaan dadkaasi tirada badan, maadaama aan la helin balanqaadkii ahaa qof iyo codkiisa.

“Sida aan la socono waxaa la go’aamiyey in xildhibaan kasta ay soo doortaan 50 qof taas oo macnaheedu tahay 275×50= 13750, Waxaan arkii in ay aad ugu haboontahay in Madaxweynaha dalka in ay soo dortaan 13750 maadaama ay surageli weyse in la gaaro qof iyo cod, Si loo yareeyo laaluushka bahsan ee lagu soo doorto madaxweynaha in 13750 qof oo metelahaya bulsha weynta Somaaliyeed ay soo dortaan madaxweynaha dalka”ayuu yiri Tarsan.

Shirkii madasha ee dhawaan ka dhacay magaalada Muqdisho ayaa la isla gartay in xildhibaanada baarlamaanka ay soo xulaan tirada dadkaasi kadibna ay soo doortaan madaxweynaha imaanaya.

Muqdisho Abriil 27, 2016 Magaalada Muqdisho ee caasimadda dalka waxaa laga daraamayaa Olole ballaaran oo ku wajahan doorashada la filayo in dalka ay ka dhacdo sanadkaan 2016.

Mashquulka ayaa ah mid aan ku koobneen siyaasiyiinta xitaa qaar ka mid ah shacabka Muqdisho waa laga dareemayaa, waxaana magaalada au tahay mid hadda dad badani kusoo qulqulayaan.

Qurbo joog badan oo beelahooda ka doonaya xildhibaannimo ayaa magaalada soo buux dhaafiyey, waxaana sidoo kale aad u buuxsamay hoteellada ku yaalla Muqdisho.

Xodxodashada ayaa

ah mid aad u xooggan, waxaana maalin walbo casumaad lagu qabtaa Hoteellada iyo baararka waaweyn ee magaalada Muqdisho.

Sanadkaan dalka waxaa ka dhici doonta doorasho qof iyo cod ah, waxaana doorashadan ay tahay mid dad badani ay wada sugayaan, ayna dadku doonayaan isbedallo yimaada.

April 2016

 

WARARKA MAANTA Abriil 25, 2016

Muqdisho Abriil 25, 2016 Xildhibaan Cabdirashiid oo ah Guuddomiya Guddiga Barlaamanka ee Gaadiidka oo sheegay inuu R/W. Somaliya wuu ku fashilmay howlihii loo igmaday asagoo kashifay Madaxweynaha Maamul Gobaleedka Puntland Dr. Cabdiweli Gaas warqad uu ku aqoonsaday Maamul Gobaleedka Khaatumo markii uu Raysal Wsaare ka ahaa dalka. Xildhibaan Cabdirashiid oo ah Guuddomiya Guddiga Barlaamanka ee Gaadiidka oo raaciyey wax tar la'aanta xukuumadda haatan fadhiidka noqotay ee jabinaysa dastuurka dalka taasoo go'aan deg deg ah ay Golaha Baarlamaanta ka qaadan doonaan khaladaadka ay ka gashay Ummadda Soomaaliyeed.

https://www.youtube.com/watch?v=B-WWpwjQnBQ

Muqdisho Abriil 25, 2016 Siyaasiga Salada Cali jeele Ayaa Siweyn waxa Uu uga Hadlay xaalka dalka halka Uu maraya ,Iswagoona Ku eedeyey madaxda Faderalka Fashilka Amaanka Dalka Ka Jira.salaad cali jeele Waxa uU Sheeegay Inaysan Jirin cid amaanka dalka Gacanta Ku haya magaalada Muqdisho iyo cid maamusha taana. https://www.youtube.com/watch?v=Plx9T2o1G2s

Muqdisho Abriil 25, 2016 Madaxweynaha maamul goboleedka Puntland C/weli Maxamed Cali Gaas iyo Madaxweyinihii hore ee Soomaaliya Shariif Sheekh Axmed oo labaduba ku sugan dalka Boqortooyada Sacuudiga ayaa kulan gaar ah ku yeeshay magaalada Riyadh. Labada nin ayaa isla faaqiday xaaladda Soomaaliya iyo doorashada madaxtinimada Soomaaliya ee dabayaaqada sanadkan dhaceysa.

Siyaasiyiintan ayaa hore u ahaa Madaxeweyne iyo Ra’iisal wasaare isla soo shaqeeyay xiligii ugu danbeeyay ee dowladii Ku meelgaarka.

Hase ahaatee waxay siyaasadda ku kala tegeen markii C/weli Gaas uu si buuxda u taageeray Xasan Sheekh Maxamuud xiligii doorashada 2012, isagoo xildhibaanada kale ugu baaqay inay doortaan isbedelka oo uu ula jeeday Xasan Shiikh.

C/weli Gaas ayaa markan olole weyn ugu jira inuusan dib u soo laaban Xasan Sheekh, halka Shariif Sheekh Axmed uu yahay musharax madaxweyne, waxaana labadaba ay ka mideysan yihiin inuusan dib u soo laaban Xasan Sheekh.

Muqdisho Abriil 25, 2016 Ciidanka nabad sugida iyo sirdoonka Qaranka NISA ayaa xalay ka soo qabtay degmada Kaxda ee gobolka Banaadir sarkaal sare oo ka tirsan Xarakada Al-Shabaab. Xasan Maxamed Siyaad (Xasan Fanax) ayaa waxaa horey lacago kumanaan dollar ah madaxiisa u dul saaray dowlada Somalia taasoo loo balan qaaday in la siinayo cidii keenta xog keeni karta in la qabto ama la xiro.

Sarkaalkan ayaa waxaa laga soo qabtay guri uu degenaa oo ku yaala degmada Kaxda ee gobolka Banaadir, wuxuuna ka mid ahaa saraakiisha Al-shabaab ee taageersan in lagu biro kooxda Daacish.

Afhayeenka maamulka gobolka Banaadir C/fitaax Cumar Xalane ayaa warbaahinta u xaqiijiyey soo qabashada sarkaalkan ka tirsanaa Al-shabaab.

“Howlgalka lagu soo qabtay Xasan Fanax si nabadgelyo ah ayuu ku dhamaaday mana jirin wax iska horimaad ah oo dhacay, baaritaan ka dibna maxkamad ayaa la soo taagi doonaa” ayuu yiri afhayeenka gobolka Banaadir.

Muqdisho Abriil 25, 2016 Maalmihii la soo dhaafay  Waxgaradka iyo Odayaasha ka soo jeeda Gobolka Banaadir waxaa ay cabasho ka ahaayeen Xaqii ay la heyd Magalada Muqdisho oo ay ku nool yihiin dad lagu qiyaasay ilaa 3 Milyan oo Ruux.

Odayaasha Reer Muqdisho ayaa  Dowladda Soomaaliya  ku Eedeeyay in xaqii ay laheyd Magaalada Muqdisho ay ku raali galisay Maamulada Puntland iyo Somaliland.

Nabadoon Maxamed xasan Xaad iyo Buule Janaqow oo ka mid ah Odayaasha Gobolka Banaadir ayaa sheegay in Gobolka Banaadir uu yahay Hooyada Gobolada Soomaaliya Hooyaduna aysan weyn karin Xaqii ay laheyd.

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa dhawaan sheegay in Maqaamka Magaalada Muqdisho ay yeelaneyso hadda la wado Dhawaana la soo gudbin doono.

Muqdisho Abriil 25, 2016 Beelihii ku dagaalamay Sh/hoose oo qodobo hordhac ah ka soo saaray shir dib u heshiisin ah oo uga furmay Marko

Waxaa magaalada Marko ee gobolka Sh/hoose ka furmay shir dib u heshiisin ah oo loo qabtay beelihii mudooyinkan colaada soo laalaabatay ay ku dhexmareysay qeybo ka mid ah gobolkaas. Guddoomiyaha Gobolka Sh/Hoose Mudane Ibrahim Aadan Cali ayaa shaaca ka qaaday in heshiis nabadeed oo hordhac ah ay gaareen labada beelood.

Waxa u Guddoomiyaha Gobolkaasi sheegay in shalay magaalada Marka laga heshiis lagu soo afjarayo colaaddii u dhaxeysay beelihii ku dagaalamay degaanno ka tirsan gobolkaasi.

Qodobada hour dhaca u ah heshiiskaasi ayaa waxaa ka mid ah Xabad joojin, In labada maleeshiyo beeleed la kala geeyo baro cayiman, meelaha ay ka baxaan amnigoodana lagu wareejiyo ciidamada dowlada iyo kuwa AMISOM, in shacabka isdhexgali karo dhinacba dhinac kale iyo inn magac qabiil la isku adeegsan iyadoo colaad lagu hurinayo.

Guddoomiyaha Gobolka Sh/Hoose Mudane Ibrahim Aadan Cali ayaa sheegay in shirkan dib u heshiisiinta ah uu soo abaabulay maamulka koonfur galbeed ujeedkiisuna uu yahay in la soo afjaro colaada gaamurtay ee ka taagneyd mudooyinkan gobolka Sh/hoose.

Labadan beelood ayaa horey loo dhex dhigay heshiisyo lagu soo afjarayo colaada u dhexeysa kuwaasoo aan guuleysan, lamana oga waxa heshiiskan cusub uu kaga bedelnaan doono kuwii hore.

Colaada u dhexeysa ayaa gaartay meel adag, waxayna maleeshiyooyinkan labada beelood ku kaceen gabood falo ay kula kaceen shacab aan waxba galabsan oo haween iyo caruur ay ku jiraan kuwaasoo heybtooda awgeed loo beegsaday.

Riyaadh Abriil 25, 2016 Sheekh Shariif Sheekh Axmed, Madaxweynihii hore ee Jamhuuriyada Federaaliga Soomaaliya ayaa shaaca ka qaadey rajada uu ka leeyahay in uu mar kale ku soo laabto kursiga madaxweynenimada Dalka.

Shariif ayaa sheegay in uu yahay Musharax u taagan jagada Madaxweynimada, marka dhowaan la gaaro doorashada Madaxweynaha, taasi oo la qorsheynaayo in ay ka dhacdo gudaha dalka.

Wuxuu sheegay in ololahiisa doorashada uu bilaabayo, isagoo rajo aad u wanaagsanna ka muujiyey in uu ku guuleysan doono.

Mudooyinkii ugu dambeeyay Sheekh Sharif waxa uu olole iyo dhaq-dhaqaaq siyaasadeed oo uu taageero ugu raadinayo musharaxnimadiisa ka waday wadamo dibada ah.

Wuxuu sheegay in uu dhowaan Booqan doono deegaano kala duwan oo dalka Soomaaliya ah, Socdaalkaani oo loo maleynayo in uu ku raadinayo Kalsooni iyo taageero.

Waxa uu ku sugan dalka Sacuudiga, halkaasi oo madax kala duwan iyo dad magic leh uu kula kulmey, isla markaasina uu kala Hadley qorshihiisa.

Dhinaca kale, wuxuu ka tacsiyeeyey geeridii naxdinta laheyd ee  ku timid dhalinyaradii Soomaaliyeed ee  ku dhimatay  badda

Sheekh Shariif wuxuu sanado  madaxweyne ka ahaa Dalka Soomaaliya, xilli dowladiisu ay ahayd dowlad ku meel gaar ah, hase yeeshee, waxaa looga guuleystey doorashadii ugu dambeysay ee dalka ka dhacdey, taasi oo uu xasan Sheekh Maxamuud ku helay Cod.

Markii uu waayey Xilka Madaxweynenimada ayuu Sheekh Shariif Dalka isaga tegey, isagoo mudooyinkii ugu dambeeyay ku noolaa Dalka Mareykanka.

Waxaa dhowaan la filayaa in hawada la soo geliyo bog loogu talo galay ololaha doorashada madaxweyne Shariif, sida ay baraha internet-ka dhowaan ku shaaciyeen qaar ka mid ah taageerayaashiisa howlahaasi u qaabilsan.

Shariif waxa uu soo hogaamiyay Midowgii Maxkmadaha oo mar la dagaalamey hogaamiye kooxeedyadii ka dhisnaa, Awoodana ku lahaa meelo dalka ka mid ah, wuxuu sidoo kale hogaamiyay Isbahaysigii Asmara oo markii dambe wada hadalka la galay dowladii uu Madaxweynaha ka ahaa C/laahi Yuusuf Axmed.

Ma aha Sheekh Shariif Kaliya Ragga u xusul duubaya Jagada Madaxweynenimada Soomaaliya, iyadoo qaarkood ay horey ugu hungoobeen jagadaasi.


Muqdisho Abriil 25, 2016 Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federalka Somaliya ayaa xil ka qaadis ku sameeyay Wasiirkii Boostada Iyo Isgaarsiinta Xukuumadda Federalka Somaliya Guuleed Xuseen Qaasim. Digreeto ka soo baxday Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Somaliya ayaa lagu cadeeyay xi ka qaadista Wasiirkaasi, waxaana xilkaan loo magacaabay Maxamed Jaamac Mursal oo noqday wasiirka cusub ee wasaaradda boosatada iyo isgaarsiinta.

Digreetada ka soo baxday Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Somaliya ayaa lagu cadeeyay markii uu arkay qodobka 97 farqadiis 1aad , 2aad iyo 3 aad ee dastuurka (KMG) jamhuuriyadda federaalka Markii uu arkay; xeer Madaxweynaha jamhuuriyadda federaalka oo lambarkeeddu yahay 72, kuna taarikheysan 17/12/2014 kuna saabsaneyd magacaabisteyda ra’iisul wasaaraha xukuumadda Soomaaliya Markii uu arkay  baahida loo qabo tayeynta joogtada ah ee golaha wasiirada ayuu go’aansaday in uu sameeyo magacaabis iyo xil ka qaadis.